Już od trzech lat po słowackiej stronie Tatr niepełnosprawni turyści mają możliwość wędrowania po specjalnie przystosowanych szlakach. W Polsce na razie nie ma takiej możliwości. Powstało jednak kilka inicjatyw, projektów, które mają na celu zmienienie tego stanu rzeczy.

Wspomniane szlaki na Słowacji to osiem przystosowanych tras, o łącznej długości ponad 31 km. Za ich wybudowanie odpowiadały Słowackie Lasy Państwowe Tatrzańskiego Parku Narodowego oraz prywatna firma, która zajmuję się m.in. produkcją i dystrybucją sprzętu dla niepełnosprawnych!). Szczegółowe informacje gdzie przebiegają szlaki można znaleźć na stronie www.lesytanap.sk.

Słowacki projekt realizowany jest pod hasłem „Tatry bez barier". To samo motto towarzyszy Stowarzyszeniu „Konkret" z Zakopanego.
Projekt „Tatry bez barier" ma na celu, jak czytamy na stronach stowarzyszenia „umożliwienie poruszania się po wybranych dolnych partiach Tatrzańskiego Parku Narodowego osobom niepełnosprawnym na wózkach, niedowidzącym i  niewidomym oraz ludziom starszym, rodzicom i opiekunom z wózkami i nosidełkami dziecięcymi".

W Tatrach jest mało miejsc dostępnych dla osób mających problemy z poruszaniem się. Na pewno należy do nich Kasprowy Wierch, z przystosowaną kolejką, za której adaptacje Polskie Linie Kolejowe otrzymały główną nagrodę w konkursie „Polska bez barier". Osoby na wózkach inwalidzkich mogą bez przeszkód wjechać do wagonika w Kuźnicach i z niego wyjechać na szczyt Kasprowego.  A co poza tym? Morskie Oko, Gubałówka czy część doliny Chochołowskiej to znikoma część całego piękna jakie dają Tatry.

Stowarzyszenie „Konkret" prowadzi działania, aby chociaż częściowo zmienić tę sytuację. Jego prezes i założyciel, Jakub Sikorski sam jest osobą niepełnosprawną poruszającą się na wózku inwalidzkim. Przed wypadkiem jakiemu uległ kilka lat temu, czynnie uprawiał turystykę górską. Nie chcąc całkowicie rezygnować ze swojej pasji wraz z grupą przyjaciół  rozpoczął batalie o większą dostępność gór dla osób niepełnosprawnych.  Rozpoczęły się rozmowy z władzami Zakopanego, starostwem tatrzańskim, Tatrzańską Agencją Rozwoju jak i władzami Tatrzańskiego Parku Narodowego, które ostatecznie jednak nie zaakceptowały większości pomysłów stowarzyszenia.  Bardzo pomocna jest Unia Europejska, która na okres lat 2007-2013 przeznaczyła 5 miliardów euro na dostosowanie turystyki do potrzeb niepełnosprawnych.

Jakich zmian by oczekiwano? Chodzi o stworzenie rzeczy możliwych, z minimalną ingerencją w tatrzańską przyrodę. I tak na przykład proponowane są specjalne oznaczenia szlaków oraz ich wygładzenie, wprowadzenie tablic informacyjnych, wybudowanie większej ilości obiektów małej architektury (np. ławeczki, zadaszone miejsca). Wszystkie zmiany miałyby być wprowadzane jednak w myśl zasady, że Tatry to szlaki górskie, a nie asfaltowe drogi, a wszelkie adaptacje muszą być tworzone z szacunkiem dla tatrzańskiego środowiska naturalnego.

Następstwem projektu „Tatry bez barier" jest inicjatywa pod hasłem „Zakopane bez barier". Bo przystosowane trasy górskie to jedno, a odpowiednia baza turystyczna (noclegi, transport) to drugie. I o ile coraz więcej zakopiańskich pensjonatów jest przyjazna dla osób niepełnosprawnych, to zakopiańskie chodniki, przejścia dla pieszych pozostawiają wiele do życzenia.  

Stowarzyszenie „Konkret" oraz osoby, którym nie obca jest kwestia turystyki niepełnosprawnych osób w Tatrach (m.in. władze Zakopanego), świadomi tego problemu starają się drobnymi krokami, poprzez stopniowe działania doprowadzić do tego, aby Zakopane oraz jego okolice mogły stać się miejscem wolnym od barier.

G.J.