Bariery architektoniczne są zjawiskiem powszechnym dla osób niepełnosprawnych. Pomimo pomocnych zmian w prawie, wiele obiektów stanowi istny tor przeszkód dla osób mających problemy z poruszaniem się. Elementy wewnętrzne jak i zewnętrzne budynków posiadają złe rozwiązania techniczne jak i konstrukcyjne. Wobec takiego stanu rzeczy dobrym rozwiązaniem jest likwidacja barier architektonicznych w miejscu zamieszkania osoby niepełnosprawnej, aby chociaż we własnych czterech ścianach osoby mające problemy z poruszaniem się mogły czuć się swobodnie.

Zważywszy na to, iż wiązałoby się to z dużymi kosztami, warto skorzystać z możliwości jakie daje Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych. Każda osoba niepełnosprawna mająca trudności z poruszaniem się, jeśli jest właścicielem nieruchomości lub jej wieczystym użytkownikiem może starać się o dofinansowanie na likwidację barier architektonicznych. Podobnie ma się rzecz, gdy dana osoba posiada zgodę właściciela lokalu, którego jest użytkownikiem, na wykonanie robót adaptacyjnych.

Wnioski o dofinansowanie ze środków PFRON likwidacji barier architektonicznych realizują zazwyczaj Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej . Wypełniony odpowiedni druk składa się wraz z takimi dokumentami jak:

• kopia orzeczenia o niepełnosprawności lub kopią orzeczenia traktowanego na równi z tym orzeczeniem;

• kopia dokumentu potwierdzającego zameldowanie wnioskodawcy;

• kopia orzeczeń o niepełnosprawności osób zamieszkałych wspólnie z wnioskodawcą;

• zaświadczenie lekarskie, wystawione czytelnie i w języku polskim, zawierające informacje o rodzaju posiadanych schorzeń utrudniających poruszanie się;

• kserokopia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu, w którym ma nastąpić likwidacja barier architektonicznych;

• dokumenty potwierdzające wysokość oświadczonych w druku wniosku dochodów wnioskodawcy oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym osiągniętych w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku;

• pisemna zgoda właściciela budynku na wykonanie robót we wnioskowanym zakresie;

• szkic pomieszczeń, których dotyczy likwidacja barier architektonicznych z podaniem ich wymiarów, obecnego i projektowanego układu funkcjonalnego.

Gdy wniosek zostanie pozytywnie rozpatrzony, należy dostarczyć również kosztorys, projekt, pozwolenie na budowę lub decyzję właściwego organu budowlanego o nie wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót.
Wysokość dofinansowania to 80% kosztów przedsięwzięcia - jednak nie więcej niż wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.
Wnioskodawca powinien również posiadać udział własny w kwocie nie niższej niż 20% kosztów realizowanego przedsięwzięcia.
Nie można ubiegać się o dofinansowanie do kosztów realizacji poniesionych przed przyznaniem środków finansowych i zawarciem umowy o dofinansowanie ze środków PFRON.

Pomimo, zdawałoby się jasnych i sprzyjających niepełnosprawnym osobom przepisom, podczas procesu likwidacji barier architektonicznych mogą pojawić się problemy wymagające dużego uporu i zawziętości zainteresowanych osób.

I tak na przykład, gdy chcemy wybudować podjazd potrzebna jest zgoda sąsiadów mieszkających na parterze. A że sąsiedzi są różni często ciężko otrzymać taką zgodę, a czasem potrzeba "transakcji wymiennej" (zgoda na podjazd w zamian za dźwiękoszczelne okna). Problem może również się pojawić, gdy będziemy chcieli dokonać modernizacji budynku, który powstał po 1995 roku. W myśl przepisów prawa wszelkie ugodnienia (np. wspomniane podjazdy) powinien wykonać deweloper, od którego bardzo często ciężko wyegzekować takie działania.

Pomimo, że droga do adaptacji mieszkań i budynków mieszkalnych może czasem wydawać się bardzo trudna, warto ją podjąć. Bo tak właściwie to chodzi tu o coś, co osobom niepełnosprawnym powinno się należeć bez dodatkowych starań - poczucie normalności.

Niektórzy marzą o małym białym domku, a niektórzy o zwykłym mieszkaniu z podjazdem do niego prowadzącym. A może przy dobrym obrocie spraw pojawi się mały biały domek z podjazdem?

G.J.