Pamiętam każdy szczegół, choć minęło już tyle lat...tego się nie da zapomnieć. To niesamowite doznanie - tak wypowiadają się matki i obecni przy porodzie ojcowie o pierwszych chwilach spędzonych z nowonarodzonym dzieckiem. Te uczucia są zawsze bardzo silne i pozostawiają ślad na całe życie. Dlaczego pierwsze spotkanie z dzieckiem ma tak wielką moc?

W latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia, powstała teoria „gotowości opiekuńczej” (ang. bonding), która to wyjaśniała znaczenie pierwszego kontaktu z dzieckiem. Autorzy teorii, uważają, że istnieje zaprogramowany, pojawiający się tuż po porodzie okres gotowości opiekuńczej. Bonding trwa zazwyczaj do 12 godziny od zakończenia porodu. Podczas tych godzin matki budują fundamenty swojej emocjonalnej więzi z dzieckiem.

Poród w szpitalu

Czy poród w szpitalu pozwala na zachowanie naturalnego systemu? Porody przeprowadzane w szpitalach położniczych niestety utrudniają zachowanie pełnego kontaktu matki z dzieckiem. Niemowlę zaraz po przyjściu na świat, zanim zostanie odcięta pępowina powinno być położone na skórze matki. Powinni mieć co najmniej godzinę sam na sam,  na przeżycie pierwszego kontaktu i przywitanie się. Niestety w wielu szpitalach procedury medyczne wiążą się z czasowym oddzieleniem niemowlęcia od matki tuż po przyjściu na świat.

Czy dla przychodzącego na świat malucha ma ono podobne znaczenie jak dla przeżywających to bardziej świadomie rodziców?

Aspekty pierwszego kontaktu mają znaczący wpływ na fizjologię młodego organizmu. Dotyk i masowanie ciała dziecka stymulują jego oddech, pozwalają odczuwać ciepło, a także ułatwiają rozprowadzanie substancji tłuszczowych chroniących przed utratą wody. Bardzo istotne jest trzymanie noworodka na wysokości piersi, po lewej stronie. Dzięki temu dziecko uspakaja się słysząc rytm serca matki, który stanowił ważny element w życiu płodowym. Dzieci odruchowo obracają główkę w prawą stronę, stąd położenie dziecka po lewej stronie ułatwia kontakt wzrokowy.
Co więcej, kontakt ze skórą matki „zaszczepia” skórę dziecka niegroźnymi bakteriami matki. Ma to niezastąpiony wpływ na odporność noworodka i może chronić przed zakażeniem szpitalnym.

Wczesny kontakt z dzieckiem a późniejsze macierzyństwo

Dla kobiety wczesny kontakt z dzieckiem wpływa na zintegrowanie przez nią tzw. „mentalnego obrazu” swojego dziecka. Bonding jest charakterystyczny nie tylko dla ssaków naczelnych, ale dla całego świata ssaków. Teorie etologiczne tłumaczą występowanie bondingu po to, by zmotywować matkę do opieki nad potomstwem, które jest całkowicie od niej zależne i wymaga stałej ochrony

Doświadczenie bondingu

Kiedy brakuje bondingu występuje trudne do zdefiniowania uczucie braku. Jakie mogą być tego źródła? Jednym z nich może być fizyczna separacja matki i dziecka, gdy np. zabiera się noworodka zaraz po porodzie matce do oddzielnego pomieszczenie i przekazuje tylko w porze karmienia. Drugą z przyczyn może być umieszczenie dziecka w inkubatorze, zły stan fizyczny matki po cięciu cesarskim lub adopacja.
Źródłem może być również separacjas emocjonalna. Może dochodzić do niej, gdy np. matka cierpi na depresję, jest w stanie żałoby, czuje się porzucona, czy straciła poprzednie dziecko.

Czy można coś "naprawić", jeśli ten pierwszy kontakt z dzieckiem okazał się z jakiegoś po-wodu niemożliwy?

Istnieją terapeuci, którzy zajmują się przywracaniem więzi dziecka z matką. Terapia polega na bar-dzo starannym zdiagnozowaniu czynników, które zaburzyły naturalne przyjście na świat. Czynnik te mogą dotyczyć zarówno okresu sprzed ciąży jak i samej ciąży i porodu. Kiedy zdefiniujemy przyczyny, matka w symboliczny sposób może przechodzić doświadczenie urodzenia swojego dziecka. Działania te potwierdzają, że daje to znakomite rezultaty. Należy zwrócić też uwagę na tendencję do zmian procedur medycznych w szpitalach położniczych. Jeszcze 30 lat temu nie do pomyślenia było by matka mogła przebywać ze swoim dzieckiem - były one separowane i przeby-wały w sterylnych pomieszczeniach. Dziś kontakt dziecka i matki nie jest ograniczany gdy nie ma ku temu podstaw zdrowotnych. W ten sposób kobiety i ich dzieci, a także ojcowie mają możliwość zaznać tego cudownego uczucia i budować nierozerwalną więź na całe życie.

Autor: Patrycja Starosta

Źródło
http://www.remedium-psychologia.pl/